लिखित कथाहरु

Continuous Medical Education (CME) ले जोगाएको एक जीवन

मिति २०७५/८/२८ गते राति ३:३० बजे लेबर रूमबाट हाम्रो गाइनोकोलोजिस्ट डा. शंकर राउतलाई “गर्भको शिशुको मुटुको धड्कन सुन्न सकिएन, डाक्साप छिटो आउनु पर्यो” भनेर सिस्टरको कल आयो । डा. राउत उमेरले हाम्रो अस्पतालका सबै भन्दा पाको डाक्टर हुनुहुन्छ, तर वँहाको काम गर्ने जोश अनि उर्जा सबैभन्दा कान्छा डाक्टरको भन्दा धेरै गुणा बढी छ र हर प्रहर, चौबिसै घण्टा जहिले पनि तत्पर र साँच्चै भन्ने हो भने वँहाको समय आफ्नो कोठाभन्दा बढी लेबर रूम, OPD अनि इमर्जेन्सी कक्षमा बित्छ । सेवाभावले ओतप्रोत यी चिकित्सक तलबै नखाएर पनि बिगत पाँच महिनादेखि हाम्रो अस्पतालमा सेवारत छन् र यस्तै यस्तै कर्मठ अनि उर्जाशील युव...

क्षयरोगबाट पीडित बिरामी

अति दुर्गम तथा पिछडिएको क्षेत्र सुदुरपश्चिमाञ्चल प्रदेशको बझाङ्ग, देउलेखमा अझै पनि जनस्वास्थ्यका थुपै्र समस्याहरु विद्यमान छन् । ति मध्येको एउटा ज्यानै लिने समस्याको रुपमा र व्यक्तिहरुले नबुझेर अझैसम्म पनि निकै ठूलो धनजन र समय खर्च गरिरहेको स्वास्थ्य समस्याको रुपमा रहेको क्षयरोगबाट पीडित एक ७० वर्षका व्यक्तिको घटनामा यो कथा आधारित छ । उ र उनको परिवार उपचारमा आउनु भन्दा पहिला निकै खर्च र समय व्यतित गरिसकेको थियो ।कहिले परम्परागत धामीझाँक्री त कहिले जडीबुटीको सहाराबाट उहाँलाई लामो समयसम्म उनको उपचार गर्ने गरेको थियो । कहिलेकाँही सामान्य रुपमा श्वासप्रश्वास सम्बन्धी, खोकी, ज...

रिताले नयाँ जीवन पाईनँ

हामी नर्सिङ्ग पेशामा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीहरुले जागिरे जीवनमा बिभिन्न आरोह–अवरोहहरु पार गर्नुपर्दछ । सयौं सेवाग्राहीका सामान्य स्वास्थ्य उपचार, परामर्श गर्ने देखि लिएर जटिल समस्याहरु पनि तत्काल सामाधान गरी जीवन बचाउनु पर्ने हाम्रो दायित्व हुन आउँछ । सेवामा तल्लीन हामी स्वास्थ्यकर्मीहरु दिनरात खटेर जनताको लागि गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा दिनुपर्ने जिम्मेवारीबाट कदापि पछि हट्न सकिदैन र हाम्रो नैतिकताले पनि दिदैन ।मेरो जागिरे जिवनमा घटेका घटनाहरु मध्ये उल्लेख गर्न योग्य घटना यहाँ प्रस्तुत गर्दछु । मिति २०६९/११/०३ गतेको दिन मेरो Night Duty थियो । त्यही ड्युटीको क्रममा रुपन्देही ...

जय होऊ मुखी वचायौ ए हजुर

बझाङ्ग जिल्लाका दुर्गम भेगमा पर्ने तलकोट गा.पा. वडा नं. ४ मा बस्ने बर्ष २३ की सरिता दिदीकी घरमा दुई बच्चाहरु ५ बर्षकी छोरी र ३ बर्षका छोरा छन् । परिवारको आर्थिक अवस्था कमजोर भएकोले गर्दा नचाहँदा नचाहँदै उनको श्रीमान् भारतमा गएर चौकीदारी गर्दैछन् । भनिन्छ एउटा कलिला फुलका कोपिला जस्तै मानवरुपी वालकलाई जन्म दिन पाउनु एउटा नारीका शौभाग्य हो, तर त्यही शौभाग्य मृत्युको रुपमा आएका थियो सरिता दिदीको जिवनमा ।सायद शिक्षाको कमीले गर्दा परिवार नियोजन सम्बन्धीका ज्ञानको कमीले गर्दा उनको बच्चा बस्न गएको रहेछ । गाउँ घरका काम, परिवारिक जिम्मेवारी सबैमा व्यस्त उनलाई बच्चा बसेका ४ महिनासम्म थाह...

MLP तालिममा सिकेको सीपले बच्चाको जीवन बचाउन सफल

म जिल्ला अस्पताल कालिकोटमा कार्यरत रहेको बेला मिति २०७२/०६/२६ गते मेरो रात्री ड्युटी इमरजेन्सीमा भएकोले त्यहाँ भएका ३ जना बिरामीको उचित व्यवस्थापन गरेर म आराम गरिरहेको थिएँ । समय राती १२ः३० बजेको थियो । झ्यालको बाहिर बाटो भएको कारण कोही हिंडेर इमरजेन्सी आइरहेको महसुस भएर म इमरजेन्सीमा गएर बसें । केहीबेरपछि एउटा अलि बृद्ध मानिस बिरामी बच्चा बोकेर आइपुगे । उनीसँग अर्को मानिस पनि थिए । मैले बिरामीलाई बेडमा राख्न लगाएँ, उनले छैन छैन भनिरहेका थिए । मैले वास्ता गरिन । उनले बच्चा जिउँदो छैन भनिरहेका रहेछन् । मैले बच्चा जिउँदै छ, किन त्यस्तो भनेको भनी सोधें । कोही बोलेनन् । अनि विरामीको बा...

घरेलु सामाग्रीको प्रयोगबाट सफल भएको उपचारको कथा

उदयपुर जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय अन्तर्गत मकालु स्वास्थ्य चौकीमा सरुवा भई आएको करीव २० महिना भएको थियो । म दैनिक जस्तो OPD मै बस्ने गर्थे । २०७५ साल साउन महिनाको दिन पनि म OPD मै ब्यस्त थिएँ । करिब १ः४५ तिर बिरामी हेरेर सकिने बेलामा एक जना ७५ बर्षको रेन्जी शेर्पालाई स्ट्रेचरमा बोकेर OPD मा ल्याइएको रहेछ । मैले उहाँलाई बेडमा राख्न आग्रह गर्दै उहाँको नाम OPD Register मा दर्ता गर्न लगाएँ । दर्ता गरिसकेपछि मैले बिरामीको Vital लिन थालें । Vitals लिई सकेपछि मैले बिरामीको समस्या सोध्न थाले । बिरामीले जुगाले टोकेको निउमा मेरो देब्रे खुट्टामा ठूलो घाउ आयो भनेर मलाई बताउनु भयो र मैले जाँच गर्दा देब्रे खुट्टाको पै...

पहिलोपटक प्रमुखको रुपमा हजारिया स्वास्स्थ्य चौकीमा हाजिर हुँदा

मिति २०७३ साल कार्तिक ५ गतेका दिन लोकसेवा आयोग मध्यामाञ्चल क्षेत्रीय निर्देशनालय अन्तर्गत जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय मलंङवा सर्लाहीले हे.अ. पदको लागि शिफारिस गरे अनुरुप जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यलयले ७ गतेका दिन हजारिया स्वास्थ्य चौकीको नियुक्ती पत्र मलाई थमाईयो र ११ गतेका दिन पहिलो चोटी स्वास्थ्य चौकी प्रमुखको रुपमा हजारिया स्वास्थ्य चौकीमा हाजिर गरे । पहिले अध्ययन गर्दा विभिन्न स्वास्थ्य चौकीमा फिल्ड गएका थियौं । त्यसै अनुरुप आफनो कार्यालय पनि होला भन्ने मनमा लागेको थियो । तर ठीक त्यसको विपरित जम्मा जस्ताले छाएको २ कोठे भवनमा २ वटा पुरानो टेबल, ३ वटा कुुर्सी, एक वटा टुल, २ वट...

दुर्गममा दुर्गमकै बस्तुको उपयोग गरी उपचार

निक साइमन्स इन्टिच्यूट (NSI) को अस्पताल सहयोग कार्यक्रम अन्तर्गत रहेर नेपालको दुर्गम अस्पताल बाजुरा जिल्ला अस्पतालमा कार्यरत रहँदाको एक अनुभवलाई बाढ्न चाहान्छु । मृत्युको मुखबाट कुनै पनि बिरामीलाई खोसेर ल्याउन सक्दा डाक्टरको मन पनि फुरुंग हुँदोरहेछ । बाजुरा जिल्ला अस्पतालले एकपछि अर्को प्रगति र सुधार गर्दै लगेको देख्दा मलाई खुसी लाग्छ । बिरामीहरुले यहीं उपचार गर्न मिल्ने रोगको लागि रिफर हुनु नपरेको देख्दा अझै केहि गरूँ जस्तो लाग्छ । जब अस्पतालको हाकिम देखि कार्यालय सहयोगीसम्म कै कर्मचारीहरुले मलाई सहयोग गर्छन् जिल्ला अस्पताल रहेता पनि अञ्चल अस्पतालले भन्दा कम सेवा दिएको छैन...

High Altitude Pulmonary Edema (HAPE) को बिरामीको उपचार गर्दाको अनुभव

म २०७०/१२/९ गते बाग्लुङ्ग लोकसेवा आयोगबाट जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय मुस्ताङ्गमा स्थायी नियुक्ति लिएपछि दुर्गम ठाउँ हिमालपारीको जिल्ला मुस्ताङ्गको उपल्लो र तल्लो मुस्ताङ्गको बीचमा अवस्थित हालको बाह्रगाँउ मुक्तिक्षेत्र गा.पा.३, छुसाङ्ग स्वास्थ्य चौकीमा हालसम्म नियमित रुपमा सेवा दिँदै आइरहेको छु । यो ठाउँ स्वदेशी र विदेशी पर्यटकको रुपमा समेत चिनिएको ठाउँ हो ।यसरी नै सेवा दिने क्रममा २०७४/४/९ गते बेलुका ६ बजे एउटा बिरामीलाई एकजनाले बोकेर यस स्वास्थ्य चौकीमा ल्याइयो । त्यो पुरुष बिरामी वर्ष ३५ को जिल्ला संखुवासभा, गा.पा. चैनपुर २ बस्ने बेनी देखी कोरेला नाका सम्मको बाटोको पेटी ठेके...

कर्णालीमा एक्सरे विग्रिदा ...

कुरा २०७२ चैत्र २० गतेको हो । मुगु जिल्लाको रुवा गाविस. वडा नं. ३ की २६ वर्षीय मनमायाँ वुढा नजिकैको जंगलमा घाँस काट्न रुखमा चढिछन् । तर खुट्टाले भर नदिएपछि भुइमा वजारिइछिन् । केही घण्टापछि उनको होस त आयो तर उपचारको लागि गुहार माग्न नजिकै कोही थिएन ।साँझसम्म पनि मनमाँया घर नफर्के पछि उनका श्रीमान् गणेश वुढा उनको खोजखवरीमा निस्किए । साँझको ७ वजे तिर उनका श्रीमान्ले उनलाई नजिकैको जंगलमा इन्तु न चिन्तु अवस्थामा भेटे । अघिसम्म श्रीमतीको खोजीमा मात्र भौतारिएका उनलाई अव श्रीमती वचाउने जिम्मा समेत थपियो ।जस्तो सुकै आपत्कालिन केस भएपनि काठमाण्डौ ल्याएर उपचार गर्नु मुगुवासीको लागि फलामको...

सपना देखियो, पुरा भयो

जहाँ इच्छा त्यहाँ उपाय भने झै मैले आफ्नै नेतृत्वमा हर्नामाडी स्वास्थ्य चौकीमा स्वास्थ्य सेवामा आमुल परिवर्तन गर्न समक्ष भएकोमा आज खुसीले गदगद त छँदैछु सेवा निरन्तरताको लागि सृजनशील तरिकाले नयाँ योजनामा अग्रसर पनि छु ।२०६१ साल माघको पहिलो साता हर्नामाडी स्वास्थ्य चौकी मकवानपुरमा हाजिर हुँदा एउटा कोठालाई काठको फल्याकले पार्टेसन गरेर अन्य संस्था जस्तै कच्ची र सानो भवनबाट सामान्य तर नियमित रुपमा गुज्रिरहेको स्वास्थ्य चौकी आजसम्म आइपुग्दा हरेक कोणबाट सुविधा सम्पन्न भवनमा जिल्लाकै उच्च प्रगति हासिल गर्ने नमुना स्वास्थ्य चौकीको नेतृत्व मात्र गरिरहेको छैन यस बीचमा २ पटक स्थानी...

त्यो दिनको सम्झना

त्यस दिन मेरो इभिनिङ्ग ड्युटी थियो । करीव ३ बजे तिर एक जना बिरामी इमरजेन्सीमा आउनु भयो । बिरामीको आफन्त थिएन । गलेश्वर वृद्धाश्रममा बस्ने बेसहारा भएकोले एकजना सहयोगीले अस्पतालसम्म ल्याउनु भएको रहेछ ।बिरामी अस्पताल आउनुको कारण गोडाको घाउ उपचार गर्नु थियो । मेडिकल भाषामा गोडामा भएको त्यो घाउलाई Neglected wound भनिन्छ । सो घाउले यति दुर्गन्ध फैलाएको थियो कि अरु भर्ना भएका बिरामीहरुले नाक थुनेर बसेका थिए । उनीहरुले यस्तो बिरामी भर्ना नगर्नु अरुलाई असर भयो भन्न थाले । बिरामीको अवस्था ज्यादै नाजुक थियो । हिडडुल गर्न नसक्ने र सरसफाईको अवस्था पनि दयनीय थियो । घाउ सडेर पिप बगेको थियो, दुर्गन्धित ...